Günümüzde pazarlama ve dikkatin bedeli
Dünyada bu yıl reklama 1,3 trilyon dolar harcanacak; Azerbaycan’da ise 9,27 milyon kişi internet kullanıyor. Rakamlar ve kamera arkasından birkaç düşünce.
01
Para nereye akıyor
WPP Media haziranda küresel reklam pazarı tahminini güncelledi: 2026’da reklam gelirleri %8,9 artarak 1,3 trilyon dolara ulaşacak (ABD’deki siyasi reklamlar hariç). Şirket aralıkta %7,1 büyüme bekliyordu. Reklamın dünya GSYH’sindeki payı 1999’dan bu yana en yüksek seviyede.
| Yıl | trilyon ABD doları |
|---|---|
| 2024 | 1,04 |
| 2025 | 1,14 |
| 2026 (tahmin) | 1,3 |
Kaynak: GroupM (Aralık 2024), WPP Media (Aralık 2025, Haziran 2026). 2025 ve 2026 rakamlarına ABD’deki siyasi reklamlar dahil değildir.
Çin dışında bu pazarın %57,6’sı Alphabet, Meta ve Amazon’un payına düşüyor. Bakü’deki bir restoran da uluslararası bir marka da aynı kullanıcının dikkati için aynı reklam açık artırmasında ödeme yapıyor. Bütçe reklamın gösterilmesini sağlar; insanın durup izleyip izlemeyeceğine ise mesajın kendisi karar verir.
“Tüketici aptal değildir, o sizin eşinizdir.”
“The consumer isn't a moron; she is your wife.”
02
Kitle telefonda
DataReportal’ın Digital 2026 raporuna göre Ekim 2025’te Azerbaycan’da 9,27 milyon kişi, yani nüfusun %89’u internet kullanıyordu. Sosyal medya hesabı sayısı 7,61 milyon.
| Gösterge | milyon kişi |
|---|---|
| Nüfus | 10,4 |
| İnternet kullanıcıları | 9,27 |
| Sosyal medya hesapları | 7,61 |
| TikTok reklam erişimi (18 yaş üstü) | 7,61 |
| Instagram reklam erişimi | 4,25 |
| Facebook reklam erişimi | 1,65 |
Kaynak: DataReportal, Digital 2026: Azerbaijan. Reklam erişimi, platformların reklam araçlarındaki göstergedir; aktif kullanıcı sayısı değildir.
Reklam araçlarına göre TikTok 18 yaş üstü 7,61 milyon, Instagram 4,25 milyon, Facebook ise 1,65 milyon kişiye ulaşıyor. Bu rakamlar platformların reklam araçlarındaki erişimdir ve aktif kullanıcı sayısıyla örtüşmez. Yine de kampanyanın nereden başlayacağı belli: kadraj, metin ve videonun ilk saniyeleri dikey ekrana göre planlanır.
03
Video ve kadraj
HubSpot, 2026 raporu için 1.500’den fazla pazarlamacıya en çok gelir getiren formatı sordu. Kısa video %48,6 ile birinci, uzun video %28,6 ile ikinci sırada.
| Gösterge | % |
|---|---|
| Kısa video | %48,6 |
| Uzun video | %28,6 |
| Canlı yayın | %25,1 |
| UGC | %24 |
Kaynak: HubSpot, 2026 State of Marketing.
Wyzowl anketinde işletmelerin %91’i video kullanıyor; ancak videonun iyi getiri sağladığını söyleyen pazarlamacıların oranı bir yılda %93’ten %82’ye düştü. Anket bunun nedenini açıklamıyor. Bize göre video çoğaldıkça farkı kadrajın kendisi yaratıyor.
“İnsanlar güzel görüntüyü iyi görüntü yönetmenliğiyle karıştırıyor.”
“People confuse pretty with good cinematography.”
“Fotoğraf, ışıkla yazmak demektir.”
“Photography means write with light.”
04
Bütçe ve yapay zekâ
Les Binet ve Peter Field, İngiltere’deki Reklam Uygulayıcıları Enstitüsü (IPA) için 1980–2010 yılları arasındaki 996 kampanyayı karşılaştırdı. En iyi sonucu, bütçenin yaklaşık %60’ını markaya, %40’ını satış aktivasyonuna ayıran kampanyalar verdi. Bu bir ortalamadır ve her pazara olduğu gibi aktarılamaz. Ancak bütün bütçesini indirim reklamlarına harcayan bir marka için dağılımı yeniden hesaplamaya yeterli bir sebeptir.
| Bölüm | Bütçedeki pay |
|---|---|
| Marka inşası | %60 |
| Satış aktivasyonu | %40 |
Kaynak: Les Binet, Peter Field, The Long and the Short of It (IPA, 2013).
HubSpot’a göre pazarlama ekiplerinin %86,4’ü yapay zekâyı en azından birkaç işte kullanıyor. Wyzowl anketinde yapay zekâyla video hazırlayan pazarlamacıların oranı bir yılda %51’den %63’e çıktı. Araç üretimi hızlandırır. Ne söyleneceğine ve kimin sorununun çözüleceğine ise ekip karar verir.
“Pazarlama, birinin sorununu çözmesine yardım eden cömert bir davranıştır. Onun kendi sorununu.”
Kaynaklar
- WPP Media, This Year Next Year: 2026 Midyear Forecast16 Haziran 2026
- WPP Media, This Year Next Year: December 202510 Aralık 2025
- Marketing Brew: GroupM’in 2024 yılı için nihai tahmini9 Aralık 2024
- DataReportal, Digital 2026: Azerbaijanveriler Ekim 2025’e aittir
- HubSpot, 2026 State of Marketing1.500’den fazla pazarlamacı
- Wyzowl, State of Video Marketing 2026266 katılımcı, 2025 sonu
- Les Binet, Peter Field, The Long and the Short of It (IPA, 2013): özet996 kampanya, 1980–2010
- The Hollywood Reporter, görüntü yönetmenleri yuvarlak masası (Roger Deakins)Aralık 2014
- No Film School: Vittorio Storaro, Writing With Light (1992)belgesel
- Wikiquote: David Ogilvy, Confessions of an Advertising Man (1963), s. 96kitap
Godin alıntısı “This Is Marketing” (2018) kitabındandır. Alıntıların Türkçe çevirisi CreAkt’a aittir.